Dürüst Başkan Bunlara Neden El Atmıyor?

31 Mart 2024 seçimlerinde Maltepe’nin ilk kadın belediye başkanı olarak göreve gelen Esin Köymen için kullanılan “dürüst başkan” tanımlaması, son iki yılda kamuoyuna yansıyan ihale, mali yönetim, taşınmaz, imar, personel ve etik tartışmaları karşısında yeniden sorgulanıyor. Önce Memleket’in belgeler, ihale kayıtları, mali tablolar, mahkeme kararları ve belediye meclisinde dile getirilen iddialar üzerinden yayımladığı haberlerde aynı soru öne çıkıyor: Başkan Köymen bu dosyaların kaçında inceleme başlattı, kimlerden hesap sordu ve sonuçlarını neden kamuoyuna açıklamadı?

MALTEPE – Esin Köymen, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından Maltepe Belediye Başkanlığı görevine başladı. Seçim döneminde toplumcu, şeffaf, katılımcı ve kamu yararını önceleyen bir belediyecilik anlayışı vadeden Köymen, siyasi çevrelerde ve destekçileri arasında uzun süre “dürüst başkan” olarak tanımlandı. Ancak göreve gelişinin üzerinden iki yılı aşkın süre geçerken Maltepe Belediyesi; yüz milyonlarca liralık ihalelerden doğrudan teminlere, belediye taşınmazlarından mali tablolara, imar uygulamalarından personel iddialarına kadar çok sayıda tartışmanın merkezine yerleşti. Önce Memleket’in 2024 seçimlerinden bugüne kadar yayımladığı haberler, tek tek ele alındığında birbirinden farklı dosyalar gibi görünüyor. Birlikte değerlendirildiğinde ise yönetim anlayışı, denetim, hesap verebilirlik ve kamuoyunu bilgilendirme bakımından cevap bekleyen ortak bir tablo ortaya çıkıyor. Burada üzerinde durulması gereken temel konu, Başkan Köymen’in şahsen suçlu ilan edilmesi değildir. Asıl mesele, belediyenin en üst yöneticisi olarak kamuoyuna yansıyan iddia ve tartışmalar karşısında hangi idari işlemleri yaptığı, hangi incelemeleri başlattığı ve sonuçları neden bütün açıklığıyla paylaşmadığıdır. Önce Memleket’in gündeme getirdiği dosyalar 1. 100 milyon liralık borçlanma ve belediye arsasının satışı 7 Nisan 2025 tarihli Belediye Meclisi gündemine, Başkan Esin Köymen’e 100 milyon liraya kadar borçlanma yetkisi verilmesi ve Cevizli Mahallesi’ndeki bir belediye taşınmazının satılması yönündeki teklifler geldi. Borçlanmanın gerekçeleri, belediyenin mali durumu, satılmak istenen taşınmazın neden özellikle seçildiği ve belediyeye ait diğer işgalli alanlardan neden yeterli gelir sağlanamadığı kamuoyunda tartışıldı. Cevap bekleyen soru: Belediye mülklerinden etkin gelir elde edilemezken borçlanma ve arsa satışı neden ilk seçeneklerden biri oldu? Haberi okuyun: Maltepe Belediyesi 100 milyonluk borçlanma ve arsa satışına başladı 2. Yardım ihalesinde belediye personeli ve araçları iddiası Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğünün yaklaşık 7,8 milyon liralık kırtasiye ve gıda yardımı alımında, dağıtım ve paketleme yükümlülüğünün yüklenici firmaya ait olduğu; buna rağmen belediye personeli ile belediye araçlarının kullanıldığı ileri sürüldü. Haberde ayrıca çeşitli organizasyon giderleri ve ödeme kalemleri de sorgulandı. Cevap bekleyen soru: Yüklenici firmanın yapması gereken işlerde belediye personeli veya kamu araçları kullanıldıysa bedel firmadan tahsil edildi mi, sorumlular hakkında işlem yapıldı mı? Haberi okuyun: Maltepe Belediyesinde ihale oyunu ortaya çıktı 3. Aile şirketi üzerinden çıkar çatışması tartışması Esin Köymen’in belediye başkanı seçilmesinin ardından sahibi olduğu mimarlık şirketindeki hisselerini kardeşine devrettiği, şirketin ise Maltepe’de faaliyet göstermeyi sürdürdüğü haberleştirildi. Hisse devrinin yapılmış olması hukuki açıdan önemli olmakla birlikte, belediye başkanının eski şirketinin görev yaptığı ilçede proje üretmesi etik denetim ve çıkar çatışması ihtimali bakımından soru işaretlerine neden oldu. Cevap bekleyen soru: Şirketin Maltepe’deki projelerinin ruhsat, imar, kontrol ve onay süreçleri bağımsız bir mekanizma tarafından incelendi mi? Haberi okuyun: Maltepe’de çıkar çatışması şüphesi 4. Belediye başkanının mimarlık faaliyeti tartışması Önce Memleket’in bir başka haberinde, Köymen’in belediye başkanı seçildikten sonra eski şirketi ve mimarlık faaliyetleri üzerinden oluşan etik tartışmalar yeniden gündeme getirildi. Kamu görevindeki yetki alanı ile daha önce sahip olunan ticari şirketin faaliyet alanının aynı ilçede kesişmesi, hukuka uygunluk kadar kamu vicdanı bakımından da açıklama gerektiriyor. Cevap bekleyen soru: Başkan Köymen, kendisi görevde kaldığı sürece eski şirketinin Maltepe sınırları içerisinde doğrudan veya dolaylı iş yapmayacağına ilişkin açık bir etik taahhüt verecek mi? Haberi okuyun: Maltepe’de başkanın mimarlık fiyaskosu 5. 595,8 milyon liralık araç kiralama ihalesi Maltepe Belediyesinin 2025 yılı araç kiralama ihalesi, 595 milyon 878 bin 390 lira artı KDV bedelle sonuçlandı. İhalenin önceki yıla göre önemli ölçüde artan maliyeti ve en düşük tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kamuoyunda tartışma yarattı. Belediye yetkilileri, ihalenin açık usulle ve mevzuata uygun şekilde yürütüldüğünü; en düşük tekliflerin teminat, aşırı düşük teklif açıklaması ve şartname hükümleri nedeniyle elendiğini açıkladı. Bu açıklama, belediyenin görüşünün de kamuoyuna aktarılması bakımından önem taşıyor. Buna karşılık fiyat farkının büyüklüğü, yaklaşık maliyet hesabı ve rekabet koşulları üzerindeki sorular ortadan kalkmış değil. Cevap bekleyen soru: Belediye, ihale öncesindeki piyasa araştırmasını, yaklaşık maliyet hesaplarını ve elenen tekliflere ilişkin gerekçeleri kişisel ve ticari sırları koruyarak kamuoyuyla paylaşacak mı? Haberi Okuyun: Eski başkanın yargılandığı firmaya 595 milyonluk yeni ihale Belediyenin açıklaması: “İhale süreci şeffaf yürütüldü” 6. Hizmet binası ve Sayıştay bulguları Maltepe Belediyesi hizmet binasının yapım sürecine ilişkin haberlerde; inşaatın gerçekleşme seviyesi, düzenlenen tutanaklar, ruhsat işlemleri ve Sayıştay’a verilen bilgiler arasında bulunduğu ileri sürülen çelişkiler gündeme taşındı. Belediyenin geçmiş yönetim döneminden devraldığı bir sorun olsa bile mevcut yönetimin görevi, dosyayı kapalı tutmak değil; sorumluları belirlemek ve kamu zararının bulunup bulunmadığını ortaya çıkarmaktır. Cevap bekleyen soru: Başkan Köymen, hizmet binası dosyasında kaç kişi hakkında idari inceleme veya disiplin soruşturması başlattı? Bir kamu zararı tespiti yapıldı mı? Haberi okuyun: Sayıştay’a yanıltıcı bilgi mi verildi? Haberi okuyun: Hizmet binası protokolünde usulsüzlük iddiası 7. Hazine arazisinin tahsis amacı dışında kullanıldığı iddiası Kamu hizmetinde kullanılması amacıyla Maltepe Belediyesine tahsis edilen bir Hazine arazisinin, tahsis şartlarına aykırı kullanıldığı gerekçesiyle tahsisinin kaldırıldığı haberleştirildi. Dosyada, önceki dönemden bugüne uzanan idari sorumluluk zinciri ile Başkan Yardımcısı Salih Kara’nın süreçteki konumu tartışmaya açıldı. Cevap bekleyen soru: Tahsisin kaybedilmesine neden olan işlemler için kimlerden savunma istendi ve oluşan kamu kaybı hesaplandı mı? Haberi okuyun: Devlet tahsis etti, belediye amacından çıktı 8. Çatı katı düzenlemesi ve toplanan paralar İBB Meclisinin çatı katlarına ilişkin düzenlemesinin yargı kararıyla iptal edilmesinin ardından Maltepe Belediyesinin bu süreçte tahsil ettiği bedellerin durumu gündeme geldi. Esin Köymen’in geçmişte Mimarlar Odasında görev yapması ve bugün belediye başkanı olması, konuya ilişkin teknik ve idari sorumluluğunu daha da önemli hale getirdi. Cevap bekleyen soru: İptal edilen uygulama kapsamında ne kadar para tahsil edildi, kaç başvuru alındı ve vatandaşlara iade yapılacak mı? Haberi okuyun: Maltepe’de çatı katı tartışması; toplanan milyonlar ne olacak? 9. Belediye müfettişinin mobbing iddiası Maltepe Belediyesinde görev yapan bir müfettişin, üst yöneticisi hakkında baskı ve mobbing iddialarıyla İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına başvurduğu haberleştirildi. Bir denetim görevlisinin görevini yaptığı gerekçesiyle baskı gördüğü yönündeki iddia, belediyenin iç denetim sisteminin bağımsızlığı açısından büyük önem taşıyor. Cevap bekleyen soru: Belediye yönetimi iddia hakkında bağımsız bir idari inceleme başlattı mı? Müfettişin görev güvenliği sağlandı mı? Haberi okuyun: Maltepe Belediyesinde mobbing iddiası savcılık dosyasında 10. Bir parsel hakkında üç ayrı işlem Belediyeye ait bir taşınmaz için önce kullanım hakkı verildiği, daha sonra intifa hakkının kaldırıldığı, buna rağmen kira tahsilatının sürdüğü ve ardından aynı alan için “işgal” tespiti yapıldığı haberleştirildi. Dosyanın mahkemeye ve savcılığa taşınması, idari işlemler arasındaki çelişkilerin açıklanmasını zorunlu hale getirdi. Cevap bekleyen soru: Aynı alan için kira tahsil edilirken daha sonra hangi gerekçeyle işgal işlemi uygulandı? Çelişkili işlemleri yapan görevliler hakkında inceleme başlatıldı mı? Haberi okuyun: Bir parsel, üç karar, milyonluk iddialar Haberi okuyun: Rüşvet ve tahliye tartışması 11. “Her şey hukuka uygun” açıklamasına karşı mahkeme kararı Maltepe Belediyesi ile Günhan Otel arasındaki ecrimisil uyuşmazlığında verilen mahkeme kararı, belediyenin daha önce kamuoyuna sunduğu “işlemler hukuka uygun” savunmasının yeniden tartışılmasına neden oldu. Bir idari işlemin yargıya taşınması tek başına usulsüzlük kanıtı değildir. Ancak mahkeme kararı sonrasında aynı savunmanın hiçbir açıklama yapılmadan sürdürülmesi, şeffaf yönetim ilkesiyle bağdaşmaz. Cevap bekleyen soru: Belediye, mahkeme kararından sonra hangi işlemleri geri aldı veya düzeltti? Sorumluluk incelemesi yapıldı mı? Haberi okuyun: Belediye “hukuka uygun” demişti, mahkemeden ret geldi 12. Kasa, banka mevcudu ve 2,37 milyar liralık kısa vadeli yükümlülük Belediyenin 2025 yılı mali tablolarında kasa hesabının sıfır, bankalardaki paranın yaklaşık 187,8 milyon lira olduğu; kısa vadeli yükümlülüklerin ise yaklaşık 2,37 milyar liraya ulaştığı görüldü. Bütçe emanetlerinin yaklaşık 1,77 milyar lira seviyesine çıkması da mali yapı üzerindeki baskıyı büyüttü. Cevap bekleyen soru: Belediye borçlarını hangi takvimle ödeyecek? Tedarikçilere, personele ve kamu kurumlarına olan yükümlülüklerin ayrıntılı dökümü neden açıklanmıyor? Haberi okuyun: “Kasada para yok” dedi, bankadaki 187,8 milyon lira tartışma yarattı 13. Dondurma firmasından 980 bin liralık bahçe makinesi alımı Maltepe Belediyesinin yaklaşık 980 bin 300 liralık doğrudan temin kapsamında çim biçme makineleri, tırpan motorları ve ağaç kesme ekipmanları aldığı; alım yapılan firmanın faaliyet alanının ise kamuoyunda tartışma yarattığı haberleştirildi. Bir şirketin ticaret sicilindeki faaliyet alanlarının geniş olması hukuken alım yapamayacağı anlamına gelmez. Ancak belediyenin uzman tedarikçiler yerine neden bu firmayı tercih ettiği, kaç firmadan fiyat aldığı ve piyasa karşılaştırmasını nasıl yaptığı açıklanmalıdır. Cevap bekleyen soru: Doğrudan teminde kaç teklif alındı, seçilen firmanın uzmanlığı nasıl değerlendirildi ve malzemelerin piyasa fiyatlarıyla karşılaştırması yapıldı mı? Haberi okuyun: Dondurma firmasından bahçe makinesi alımı 14. Teftiş raporunda adı geçen 41 alan 29 Ocak 2025 tarihli teftiş raporunda belediyeye ait 41 alanla ilgili tespitler bulunduğu, bu alanlara ilişkin işlemlerin hangi aşamada olduğunun açıklanmadığı Belediye Meclisinde gündeme getirildi. İddialar doğruysa, belediyenin önemli miktarda kira ve ecrimisil geliri kaybıyla karşı karşıya kalmış olabileceği değerlendiriliyor. Cevap bekleyen soru: Söz konusu 41 alanın kaçı tahliye edildi, kaçı kiraya verildi, ne kadar ecrimisil tahakkuk ettirildi ve ne kadarı tahsil edildi? Haberi okuyun: Teftiş raporundaki 41 alan ne oldu? 15. Beş aylık sahne hizmetine 8,5 milyon lira artı KDV Maltepe Belediyesinin üç kısım halinde gerçekleştirdiği teknik hizmetler kiralama ihalesine üç firma katıldı. İkinci ve üçüncü kısımlarda verilen toplam altı teklif değerlendirme dışı bırakıldı; yalnızca sahne, ses, ışık ve görüntü sistemlerini kapsayan birinci kısım sonuçlandırıldı. Beş aylık dönem için 8,5 milyon lira artı KDV bedelle sonuçlanan ihale, rekabetin ne ölçüde oluştuğu ve altı teklifin neden elendiği sorularını gündeme getirdi. Cevap bekleyen soru: Üç firmanın katıldığı süreçte altı teklif neden elendi? Belediye, yaklaşık maliyet ile piyasa araştırmasını kamuoyuna açıklayacak mı? Haberi okuyun: Maltepe’de beş aylık sahne faturası 8,5 milyon TL + KDV Dürüstlük yalnızca kişisel tanımlama değildir Bir belediye başkanının “dürüst” olarak tanımlanması yalnızca kendisinin rüşvet almaması veya kişisel çıkar sağlamamasıyla ölçülemez. Kamusal dürüstlük aynı zamanda yönettiği kurumda ortaya çıkan iddialara müdahale etmeyi, kamu zararını araştırmayı, sorumlulardan hesap sormayı ve sonuçları vatandaşlarla paylaşmayı gerektirir. Başkan Köymen’in önceki dönemden devraldığı sorunlar bulunabilir. Ancak yaklaşık iki buçuk yıllık görev süresinin ardından her tartışmanın geçmiş yönetime bağlanması artık yeterli bir açıklama değildir. Köymen kendi yönetim ekibini oluşturmuş, başkan yardımcılarını ve müdürleri görevlendirmiş, ihale ve harcama kararlarının alındığı idari yapının başına geçmiştir. Bu nedenle kamuoyu artık genel açıklamalar değil, dosya bazında somut cevap bekliyor: Kaç idari soruşturma açıldı? Kaç personelden savunma istendi? Kaç dosya savcılığa veya ilgili denetim kurumlarına gönderildi? Ne kadar kamu zararı tespit ve tahsil edildi? Mahkeme kararlarından sonra hangi işlemler düzeltildi? İhalelerde elenen tekliflerin gerekçeleri nelerdir? Teftiş raporundaki 41 alan için ne yapıldı? Başkan yardımcıları ve müdürler hakkında hangi denetimler gerçekleştirildi? Sonuçlanan incelemeler neden belediyenin internet sitesinde yayımlanmıyor? Başkan Köymen açıklama yapmalı Önce Memleket’in gündeme getirdiği her haber, kesinleşmiş bir suç hükmü anlamına gelmez. İddiaların muhataplarının cevap ve düzeltme hakkı vardır; soruşturma ve yargılama süreçlerinde masumiyet karinesi esastır. Ancak masumiyet karinesi, seçilmiş yöneticilerin kamuoyuna hesap verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Tam tersine, haksız veya eksik olduğu düşünülen iddiaların en güçlü cevabı; belgeler, denetim sonuçları ve açık verilerle verilebilir. Maltepeliler şimdi Başkan Esin Köymen’den kapsamlı bir açıklama bekliyor. “Dürüst başkan” tanımının yalnızca siyasi bir slogan olmadığını göstermenin yolu, eleştirenleri hedef almak değil; bütün dosyaları belgeleriyle açıklamak ve gerekiyorsa sorumlular hakkında işlem yapmaktır. Artık sorulması gereken soru açık: Dürüst başkan, kamuoyuna yansıyan bu kadar dosyaya neden el atmıyor? El attıysa hangi işlemleri yaptı ve sonuçlarını neden Maltepelilerle paylaşmıyor?