DASK ödemesi yeni bir eve yeter mi? 100 metrekarelik konutta 847 bin TL’yi aşan açık

Ağustos 2026 itibarıyla DASK’ın betonarme yapılar için kullandığı birim bedel 11 bin 562 TL. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2026 yapı maliyetleri ise apartman tipi konutlarda 19 bin 800 TL’den başlıyor. Tamamen yıkılan 100 metrekarelik betonarme bir konutta, yüzde 2 muafiyet de hesaba katıldığında yaklaşık 847 bin TL ile 972 bin TL arasında finansman açığı oluşabiliyor. Üstelik bu hesaba arsa bedeli, eşya ve geçici barınma giderleri dâhil değil.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti. Türkiye, yeni bir depremin nerede ve ne zaman yaşanacağını tartışırken milyonlarca konut sahibini ilgilendiren kritik bir soru yeniden gündemde: Zorunlu Deprem Sigortası, depremde tamamen yıkılan bir konutun yeniden yapılmasına gerçekten yeter mi? Doğal Afet Sigortaları Kurumunun Ağustos 2026 için yayımladığı tarifeye göre betonarme yapılarda sigorta bedelinin hesaplanmasında metrekare başına 11 bin 562 TL esas alınıyor. Diğer yapı türlerinde ise bu tutar 7 bin 708 TL olarak uygulanıyor. Bir konut için sağlanabilecek azami DASK teminatı 2 milyon 451 bin 62 TL seviyesinde bulunuyor. Teminat tutarı, konutun brüt yüzölçümü ile yapı türüne ait metrekare bedelinin çarpılmasıyla hesaplanıyor. Ancak bulunan tutar, azami teminat sınırını aşamıyor.  100 metrekarelik konutun DASK bedeli 1 milyon 156 bin TL Ağustos 2026 tarifesine göre 100 metrekarelik betonarme bir konutun sigorta bedeli şöyle hesaplanıyor: 100 metrekare × 11 bin 562 TL = 1 milyon 156 bin 200 TL Ancak DASK, her hasarda poliçedeki sigorta bedelinin yüzde 2’si oranında tenzili muafiyet uyguluyor. Tam hasar varsayımında 100 metrekarelik konut için muafiyet tutarı 23 bin 124 TL’ye karşılık geliyor. Bu durumda sigortalıya ödenebilecek tutar, diğer şartların da karşılanması hâlinde yaklaşık olarak: 1 milyon 156 bin 200 TL – 23 bin 124 TL = 1 milyon 133 bin 76 TL DASK, tazminatın deprem tarihindeki güncel yeniden yapım maliyetine göre belirlendiğini; ancak ödemenin hiçbir durumda poliçede yazılı sigorta bedelini aşamayacağını belirtiyor. Bakanlığın maliyeti metrekare başına 19 bin 800 TL’den başlıyor Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyetlerinde üç kata kadar apartman tipi konutlar için 19 bin 800 TL/metrekare, 21,50 metre yüksekliğe kadar çok katlı konutlar için ise 21 bin 50 TL/metrekare bedel öngörülüyor. Buna göre 100 metrekarelik bir konutun yaklaşık yapı maliyeti: Üç kata kadar apartmanda: 1 milyon 980 bin TL Çok katlı standart apartmanda: 2 milyon 105 bin TL seviyesine ulaşıyor. Bu tutarlar DASK’ın yaklaşık 1 milyon 133 bin TL’lik muafiyet sonrası olası ödemesiyle karşılaştırıldığında dikkat çekici bir fark ortaya çıkıyor. Finansman açığı 972 bin liraya yaklaşıyor Üç kata kadar apartman tipi bir konutta: 1 milyon 980 bin TL – 1 milyon 133 bin 76 TL = 846 bin 924 TL Çok katlı standart bir apartmanda ise: 2 milyon 105 bin TL – 1 milyon 133 bin 76 TL = 971 bin 924 TL finansman açığı oluşuyor. Başka bir ifadeyle, tamamen yıkılan 100 metrekarelik betonarme bir konutta DASK ödemesi ile Bakanlığın yaklaşık yapı maliyeti arasında 847 bin TL ile 972 bin TL arasında fark ortaya çıkabiliyor. Üstelik Bakanlığın yaklaşık birim maliyetleri de bir evin piyasa satış fiyatını göstermiyor. Arsa payı, bölgesel konut değeri ve bazı proje giderleri bu karşılaştırmanın dışında bulunuyor. DASK evin satış fiyatını ödemiyor Konut sahiplerinin en fazla yanıldığı konuların başında DASK’ın yıkılan evin piyasa değerini karşılayacağı düşüncesi geliyor. Oysa DASK’ın hesabında: Arsa değeri Konutun bulunduğu semtin piyasa fiyatı Manzara ve kat değeri Evdeki eşya Kira kaybı Geçici ikamet gideri Enkaz kaldırma gideri Bedeni zarar ve vefat yer almıyor. DASK yalnızca sigortalı yapıda deprem ve deprem kaynaklı yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının meydana getirdiği doğrudan bina zararlarını poliçe sınırları içinde karşılıyor.  “Azami teminat” her konuta ödenmiyor 2 milyon 451 bin 62 TL’lik azami teminat, bütün konut sahiplerinin doğrudan alabileceği bir ödeme değildir. Örneğin 100 metrekarelik betonarme konutun poliçe bedeli 1 milyon 156 bin 200 TL olarak hesaplanıyorsa, konut tamamen yıkılsa bile ödeme bu poliçe bedelini geçemiyor. Hasarın kısmi olması durumunda ise eksper tarafından belirlenen doğrudan zarar esas alınıyor. Ağustos 2026 tarifesiyle betonarme yapılarda azami teminat sınırına yaklaşık 212 metrekarede ulaşılıyor. Daha büyük konutlarda metrekare hesabıyla bulunan bedel yükselse bile DASK’ın üst sınırı devreye giriyor. Yanlış metrekare beyanı ödemeyi etkileyebilir Konutun brüt yüzölçümü, yapı türü, adresi ve diğer bilgilerinin poliçede doğru gösterilmesi gerekiyor. Eksik metrekare veya yanlış yapı türü beyanı, depremden sonra alınabilecek tazminatı doğrudan etkileyebilir. DASK da vatandaşlara poliçedeki bilgileri kontrol etmeleri ve taşınmazın brüt yüzölçümünü doğru bildirmeleri çağrısında bulunuyor.  Ek konut sigortası kritik hâle geldi DASK, deprem sonrası temel bir finansal güvence sağlıyor; ancak güncel yapı maliyetleri ve büyükşehirlerdeki konut değerleri dikkate alındığında tek başına yeterli olmayabilir. DASK da meskenin değeri zorunlu sigortanın teminatını aşıyorsa, aşan bölüm için özel sigorta şirketlerinden ek teminat alınabileceğini belirtiyor. Konut sahiplerinin yalnızca DASK poliçesini yenilemesi değil; poliçedeki metrekareyi, sigorta bedelini, yapı türünü ve muafiyet koşullarını kontrol etmesi gerekiyor. DASK teminatını aşan yapı maliyeti, eşya, kira kaybı ve geçici barınma giderleri için ayrıca konut sigortası değerlendirilmelidir. Kritik soru: Teminat artıyor ama maliyete yetişiyor mu? DASK teminatları 2024’ten itibaren aylık üretici fiyat endeksine göre güncelleniyor. Ağustos 2026’da azami teminat 2 milyon 451 bin TL’ye, betonarme yapı birim bedeli ise 11 bin 562 TL’ye yükselmiş durumda. Ancak Bakanlığın 2026 için açıkladığı en düşük apartman tipi konut maliyetinin bile 19 bin 800 TL/metrekare olması, iki resmî hesaplama arasındaki farkı gündeme getiriyor. 27 yıl sonra tartışılması gereken soru açık: DASK’ın metrekare bedeli, depremde yıkılan bir konutun gerçek yeniden yapım maliyetini karşılamaya yeterli mi?