Almus Oğulbey’in geleceği oylanacak, ekonomik bedeli yıllarca ödenecek

Oğulbey Köyü’nün Ataköy veya Akarçay Görümlü Belediyesine mahalle olarak bağlanması gündemde. Köy tüzel kişiliğinin sona ermesi halinde emlak vergisi, su ve atık su faturası, çevre temizlik vergisi, ruhsat harçları ve katılım payları vatandaşın karşısına çıkabilir. Köy halkı şimdi soruyor: Hizmet vaadinin ekonomik faturasını kim ödeyecek?

Tokat’ın Almus ilçesine bağlı Oğulbey Köyü’nün köy tüzel kişiliğinin kaldırılarak belediyeye mahalle olarak bağlanması yönündeki girişim, köy halkının geleceğini doğrudan etkileyecek önemli soruları gündeme getirdi. Oğulbey Köy Muhtarlığının Ağustos 2026’da gerçekleştirdiği istişare ve bilgilendirme toplantısında, köyün Ataköy veya Akarçay Görümlü Belediyesine bağlanması seçeneğinin gündeme taşındığı görülüyor. Almus Kaymakamlığının resmi kayıtlarında Oğulbey Köyü muhtarı olarak Bilal Tokgöz yer alıyor. Bu nedenle sürecin köy muhtarlığının öncülüğündeki toplantıyla gündeme getirildiği anlaşılıyor. Ancak resmi başvurunun yapılıp yapılmadığı, belediye başkanlarıyla görüşülüp görüşülmediği ve girişimin arkasında başka kişi ya da kurumların bulunup bulunmadığı henüz kamuoyuna açıklanmadı. Köy halkı şimdi şu iki soruya açık cevap bekliyor: Bu girişime kim veya kimler öncülük ediyor? Oğulbey’in mahalleye dönüştürülmesi neden tam da şimdi gündeme getirildi? Oğulbey’e en yakın belediye Akarçay Görümlü Harita sistemlerindeki yerleşim merkezi koordinatları kullanılarak yapılan yaklaşık kuş uçuşu hesaplamaya göre: Oğulbey–Akarçay Görümlü: 7,9 kilometre Oğulbey–Ataköy: 9,5 kilometre Oğulbey–Ataköy’e bağlı Kuruseki Mahallesi: 6,5 kilometre Merkezler dikkate alındığında Oğulbey’e daha yakın olan belediye Akarçay Görümlü Belediyesi olarak görülüyor. Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 8’inci maddesinde aranan mesafe, köy ve belediye merkezleri arasında değil, meskûn sahaların birbirine en yakın noktaları arasında ölçülüyor. Kanuna göre bu mesafenin 5 bin metreden fazla olmaması gerekiyor. Bu nedenle Oğulbey, Ataköy ve Akarçay Görümlü’nün resmi meskûn saha sınırları koordinatlı biçimde ölçülmeden, hangi belediyeye bağlanmanın yasal olarak mümkün olduğu kesinleşmiş değil. Mahalle olursa vatandaşın cebine hangi yükler gelebilir? Oğulbey’in belediyeye bağlanması yalnızca tabelanın “köy” yerine mahalle” olarak değiştirilmesi anlamına gelmiyor. Mahalle statüsüne geçilmesiyle birlikte vatandaşın karşısına emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, belediye su tarifesi, atık su bedeli, ruhsat harçları ve altyapı katılım payları çıkabilir. Ataköy ve Akarçay Görümlü belediyelerinin güncel ve ayrıntılı 2026 gelir tarifeleri kamuoyunun kolayca ulaşabileceği şekilde yayımlanmadığı için, kesin fatura tutarlarının belediyeler tarafından açıklanması gerekiyor. Ancak yürürlükteki genel oranlar üzerinden vatandaşın anlayabileceği örnek hesaplar yapılabilir. Bir milyon liralık eve yılda yaklaşık 1.000 lira emlak vergisi Tokat büyükşehir olmadığı için belediye sınırları içindeki konutlarda genel emlak vergisi oranı binde 1 olarak uygulanıyor. Buna göre belediye tarafından belirlenen emlak vergisi değeri: 500 bin lira olan ev için yılda yaklaşık 500 lira, 1 milyon lira olan ev için yılda yaklaşık 1.000 lira, 2 milyon lira olan ev için yılda yaklaşık 2.000 lira emlak vergisi doğabilir. Bu hesap evin satış fiyatı üzerinden değil, belediyede kayıtlı emlak vergisi değeri üzerinden yapılır. Ancak bugün köy statüsü nedeniyle emlak vergisi ödemeyen bir vatandaş, mahalleye geçilmesi halinde her yıl bu vergiyi ödemekle karşılaşabilir. Emekli, engelli, hiçbir geliri bulunmayan vatandaşlar ile şehit yakını ve gaziler için kanunda sıfır oranlı emlak vergisi imkânları bulunuyor. Fakat bunun için gerekli şartların taşınması ve belediyeye başvurulması gerekiyor. Arsalarda vergi daha yüksek olabilir Belediye sınırları içindeki arsalarda genel emlak vergisi oranı binde 3 olarak uygulanıyor. Örnek olarak belediyedeki vergi değeri: 250 bin lira olan arsa için yılda yaklaşık 750 lira, 500 bin lira olan arsa için yılda yaklaşık 1.500 lira, 1 milyon lira olan arsa için yılda yaklaşık 3.000 lira emlak vergisi çıkabilir. Oğulbey’de bugün tarla veya köy içi taşınmaz olarak kullanılan yerlerin mahalleye geçildikten sonra imar planında arsa niteliğine dönüşmesi, ödenecek verginin artmasına neden olabilir. Bir vatandaşın hem evi hem de arsası bulunuyorsa yükler toplanacak. Örneğin belediye vergi değeri 1 milyon lira olan bir ev ile 500 bin lira değerinde arsası bulunan vatandaşın yalnızca emlak vergisi yükü yıllık yaklaşık: 1.000 TL ev vergisi + 1.500 TL arsa vergisi = 2.500 TL olabilir. İşyerlerinde binde 2 emlak vergisi Belediye sınırları içindeki işyerleri için genel emlak vergisi oranı binde 2 olarak uygulanıyor. Buna göre belediye vergi değeri: 500 bin lira olan dükkân için yılda yaklaşık 1.000 lira, 1 milyon lira olan dükkân için yılda yaklaşık 2.000 lira, 2 milyon lira olan dükkân için yılda yaklaşık 4.000 lira emlak vergisi doğabilir. Buna çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi ile işyeri ruhsat ücretleri de eklenebilir. Su artık köy tarifesinden değil belediye tarifesinden hesaplanabilir Mahalleye dönüşülmesi halinde içme suyunun hangi tarifeden verileceği en önemli konulardan biri olacak. Aylık 15 ton su kullanan bir haneyi örnek alırsak: Su bedeli metreküp başına 10 TL olursa aylık 150 TL, Metreküp başına 20 TL olursa aylık 300 TL, Metreküp başına 25 TL olursa aylık 375 TL yalnızca tüketim bedeli oluşur. Buna sayaç, bakım, atık su, çevre temizlik vergisi ve KDV gibi kalemlerin eklenmesi halinde gerçek fatura daha yüksek olabilir. Örneğin 15 ton su tüketen bir hanenin toplam faturası ayda 400 liraya ulaşırsa, yalnızca su için yıllık: 400 TL × 12 ay = 4.800 TL ödeme yapılması gerekir. Bu rakam kesin belediye tarifesi değil, vatandaşın karşılaşabileceği yükü anlatan örnek hesaptır. Ataköy ve Akarçay Görümlü belediyeleri, Oğulbey halkına uygulanacak suyun metreküp fiyatını ve bütün ek bedelleri oylamadan önce açıklamalıdır. Çevre temizlik vergisi su faturalarına eklenecek 2026 yılında büyükşehir dışındaki belediyelerde konutlara ait çevre temizlik vergisi genel olarak tüketilen suyun her metreküpü üzerinden hesaplanıyor. Nüfusu 5 binin altında olan veya indirimli tarife şartlarını taşıyan belediyelerde tutar daha düşük uygulanabilse de, aylık 15 ton su tüketen bir haneye örnek olarak: Metreküp başına 1,50 TL uygulanırsa ayda 22,50 TL, yılda 270 TL, Metreküp başına 3 TL uygulanırsa ayda 45 TL, yılda 540 TL çevre temizlik vergisi yansıyabilir. Bu tutar su tüketimi arttıkça yükselecek. Kanalizasyon ve yol yapılırsa katılım payı istenebilir Belediye tarafından Oğulbey’e yeni yol, kanalizasyon veya su tesisi yapılması halinde vatandaşlardan kanuni şartlar çerçevesinde harcamalara katılma payı istenmesi gündeme gelebilir. Bu bedel her haneye aynı miktarda çıkmaz. Yapılan yatırımın maliyeti, taşınmazın vergi değeri, cephe uzunluğu ve belediye kararları gibi ölçütler etkili olabilir. Dolayısıyla “Kanalizasyon ve asfalt belediye tarafından ücretsiz yapılacak” düşüncesiyle karar verilmeden önce şu sorunun yazılı cevabı alınmalıdır: Oğulbey’e yapılacak yol, su ve kanalizasyon yatırımları için vatandaşlardan katılım payı tahsil edilecek mi? Ahır, ağıl ve evler için ruhsat masrafı doğabilir Mahalle statüsünden sonra yeni yapılacak veya büyütülecek: Evler, Ahırlar, Ağıllar, Kümesler, Depolar, Samanlıklar, Tarımsal yapılar için imar ve ruhsat işlemleri gündeme gelebilir. Vatandaş proje çizim bedeli, yapı ruhsat harcı, numarataj, aplikasyon, zemin etüdü, yapı denetimi veya benzeri giderlerle karşılaşabilir. Bu giderler binanın büyüklüğüne ve türüne göre birkaç bin liradan başlayarak çok daha yüksek tutarlara çıkabilir. Ataköy ve Akarçay Görümlü belediyeleri, Oğulbey’deki mevcut ve yeni tarımsal yapılar için hangi ücretlerin alınacağını ayrıntılı biçimde açıklamalıdır. Bir hanenin yıllık ek yükü kaç liraya ulaşabilir? Belediye vergi değeri 1 milyon lira olan bir evi ve 500 bin lira değerinde arsası bulunan, ayda 15 ton belediye suyu kullanan örnek bir hane için yaklaşık yıllık tablo şöyle olabilir: Konut emlak vergisi: 1.000 TL Arsa emlak vergisi: 1.500 TL Su faturası: yaklaşık 4.800 TL Çevre temizlik vergisi: 270–540 TL Bu hanenin yıllık toplam yükü yaklaşık: 7.570 TL ile 7.840 TL arasında olabilir. İşyeri, ikinci ev, birden fazla arsa, yüksek su tüketimi, ruhsat işlemi veya altyapı katılım payı bulunan vatandaşlarda toplam ödeme bunun çok üzerine çıkabilir. Bu hesaplar kesin tarife değil; vatandaşın karşılaşabileceği mali sonucu anlaşılır kılmak amacıyla yapılmış örneklerdir. Kesin rakamlar ancak belediyelerin güncel tarifeleri, Oğulbey’deki taşınmaz değerleri ve uygulanacak hizmet bedelleri açıklandıktan sonra hesaplanabilir. Köyün mal varlığı ne olacak? Oğulbey’in belediyeye katılması halinde köyün: Arsa ve tarlaları, Köy konağı, Düğün salonu, Dükkânları, Araç ve iş makineleri, Su kaynakları, Gelirleri, Alacak ve borçları belediyeyle hazırlanacak devir ve paylaşım protokolünün konusu olacak. Köy tüzel kişiliği sona erdiğinde mahalle muhtarlığının bağımsız bütçesi ve köy adına taşınmaz yönetme yetkisi bulunmayacak. Mera, yaylak ve ortak kullanım alanları özel mevzuata tabi olsa da bunların sınırları, tahsis durumu ve köylünün kullanım hakları açıkça güvenceye alınmalıdır. Oylamadan önce mali bilanço açıklanmalı Oğulbey halkının yalnızca “Belediye hizmeti gelecek” sözüyle karar vermesi yeterli değil. Oylamadan önce vatandaşlara şu bilgilerin yazılı olarak sunulması gerekiyor: Oğulbey’e uygulanacak suyun metreküp fiyatı, Atık su ve sayaç bedelleri, Çevre temizlik vergisi, Ev, arsa, arazi ve işyeri emlak vergileri, Ahır ve tarımsal yapı ruhsat ücretleri, Yol ve kanalizasyon katılım payları, Köy mallarının tam listesi, Malların hangi belediyeye ve hangi şartlarla devredileceği, Mera, yaylak ve su kaynaklarının geleceği, Belediyenin Oğulbey’e yapmayı taahhüt ettiği yatırımlar. Oğulbey halkı kararını rakamları görerek vermeli Oğulbey’in belediyeye bağlanması halinde bazı hizmetler artabilir. Ancak bu hizmetlerin karşılığında vatandaşın önüne her yıl tekrarlanan vergi ve faturalar çıkabilecek; köyün tüzel kişiliği ve mal varlığı üzerindeki doğrudan karar yetkisi sona erebilecek. Bu nedenle süreç, yalnızca birkaç kişinin görüşüyle değil; köy halkına bütün yararlar, zararlar ve parasal yükler açıkça anlatılarak yürütülmelidir. Oğulbey halkı, cebinden yıllık ne kadar para çıkacağını, köyün mallarının ne olacağını ve hangi belediyenin karşılığında hangi hizmeti vereceğini bilmeden sandığa götürülmemelidir.