Gülsuyu’nda 24 bin metrekarelik plan değişikliği Danıştay’dan döndü

Maltepe’nin eski belediye meclis üyelerinden rahmetli Hasan Gökkaya’nın açtığı iptal davasında, Gülsuyu Mahallesi’ndeki 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişiklikleri mahkemelerce hukuka uygun bulunmadı. Donatı alanlarının azaltılarak konut alanına çevrilmesi ve nüfus yoğunluğunun artırılması karar gerekçelerinde yer aldı. Danıştay 6. Dairesi, iptal kararlarını 1 Temmuz 2024’te kesin olarak onadı.

İstanbul’un Maltepe ilçesine bağlı Gülsuyu Mahallesi’ndeki imar planı değişikliği, yıllar süren yargılama sonunda Danıştay kararıyla kesinleşti. Maltepe Belediye Meclisinin eski üyelerinden Hasan Gökkaya, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin 23 Kasım 2016 tarihli kararıyla kabul edilen ve 22 Mayıs 2017’de tasdik edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle dava açtı. Plan değişikliği, Gülsuyu Mahallesi’ndeki çeşitli ada ve parselleri ve çevresini kapsıyordu. Plan duyurularında 3410 ada 2, 3 ve 4 parseller; 3432 ada 8, 26, 27 ve 28 parseller; 3351 ada 1, 3, 5, 6, 7, 8 ve 9 parseller; 3350 ada 4 parsel; 4152 ada 1 parsel ile 1690 ada 2 parselin bazı bölümleri ve tescil dışı alanlar sıralandı. Mahkeme: Donatı alanları azaltıldı, yoğunluk artırıldı İstanbul 6. İdare Mahkemesi, dosyadaki planları, yerinde yapılan keşfi ve bilirkişi incelemesini değerlendirdikten sonra plan değişikliklerinin iptaline karar verdi. Mahkeme değerlendirmesinde, değişiklik öncesi planlarda belediye hizmet proje alanı, İSKİ alanı, ilköğretim tesisi alanı ve dini tesis alanı gibi kullanımların bulunduğu; yeni planla bazı alanların konut fonksiyonuna dönüştürüldüğü belirtildi. Karar dosyasındaki incelemede, belediye hizmet proje alanının yaklaşık 24 bin metrekare küçültülmesi ve yaklaşık aynı büyüklükte bir alanın konut alanı olarak belirlenmesi ele alındı. Ayrıca toplam 10.866,38 metrekare olan parsellerdeki şahıs hisselerine karşılık plan değişikliğiyle donatı alanlarından çıkarılarak konut kullanımına ayrılan alanın yaklaşık 24 bin metrekare olduğu kaydedildi. Mahkeme, bu düzenlemeyle plan bütününde donatı alanlarının azaltıldığı, yapı ve nüfus yoğunluğunun artırıldığı ve genel plan kararlarının bozulduğu sonucuna vardı. Kararda, plan değişikliğinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı belirtildi. İstinaf başvuruları reddedildi İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 26 Nisan 2019 tarihli iptal kararına karşı istinaf başvurusu yapıldı. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, 20 Şubat 2020’de verdiği kararla ilk derece mahkemesinin hükmünü hukuka ve usule uygun buldu; istinaf başvurularını reddetti. Bunun üzerine Maltepe Belediyesi ile davalı yanında müdahil olan Detay İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. kararı temyiz etti. Belediyenin ve şirketin başvurularında, ilk derece kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ve plan değişikliğinin bölgenin ihtiyaçlarına uygun olduğu ileri sürüldü. Danıştay plan değişikliklerini onadı Dosyayı inceleyen Danıştay 6. Dairesi, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden yapılan temyiz başvurularını reddetti. Daire, 1/5000 ölçekli plan bakımından önceki kararı onarken, 1/1000 ölçekli plan yönünden iptal kararını belirtilen gerekçeyle onadı. Danıştay kararında, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının büyükşehir belediye meclisi kararı olmaksızın doğrudan onaylanmasında yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı değerlendirmesi de yer aldı. Danıştay 6. Dairesi, E.2020/6402, K.2024/4381 sayılı kararını 1 Temmuz 2024’te kesin olarak ve oybirliğiyle verdi. Böylece Gülsuyu’ndaki 2017 tarihli plan değişikliklerinin iptaline ilişkin yargı süreci Danıştay aşamasında tamamlandı. Gözler parsellerde uygulanacak plan hükümlerinde Kararın ardından öne çıkan konulardan biri, iptal edilen plan değişikliğinin kapsadığı parsellerde hangi plan hükümlerinin uygulanacağı. Dava dosyasında, değişiklik öncesindeki planlarda belediye hizmet proje alanı, İSKİ alanı, ilköğretim tesisi alanı ve dini tesis alanı gibi fonksiyonların yer aldığı aktarılıyor. Bu nedenle güncel durumun belirlenmesi için ilgili parsellerde karar sonrasında yürürlüğe giren planların, meclis kararlarının ve plan paftalarının birlikte incelenmesi gerekiyor. Gülsuyu’ndaki plan değişikliği; kamu hizmeti ve sosyal donatı alanlarının korunması, konut yoğunluğunun plan bütünündeki etkisi ve plan onayında yetki konularını yargının önüne taşıdı. Kesinleşen kararın ardından Maltepe Belediyesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin bölgede yürüteceği planlama çalışmaları ile parseller için uygulayacağı güncel plan hükümleri takip edilecek.