Maltepe'de kamu arazisi özel şirketin kullanımında: Sayıştay sorumluların araştırılmasını istedi

Maltepe Belediyesine atık toplama ve ayrıştırma merkezi kurulması amacıyla tahsis edilen Hazine arazisinin yaklaşık 7 bin metrekarelik bölümünün özel şirket tarafından kullanıldığı Sayıştay raporuna girdi. Milli Emlak incelemesinin ardından kesin tahsis uygun bulunmadı. Sayıştay, olası kamu zararının ve sorumluların belirlenmesine yönelik kurumsal inceleme yapılmadığını da tespit etti.

Kamu hizmeti için verilen arazi özel şirketin kullanımında Sayıştayın Maltepe Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu'nda, Büyükbakkalköy Mahallesi'ndeki Hazine taşınmazının kullanımına ilişkin ciddi tespitler yer aldı. Rapora göre Maltepe Belediyesi, 11 Ocak 2021 tarihinde Büyükbakkalköy Mahallesi 16898 ada 1 parselde bulunan 7.704,18 metrekarelik Hazine arazisinin atık toplama, ayrıştırma ve getirme merkezi yapılmak üzere tahsisini talep etti. İlgili kamu idaresi, taşınmazın ticari amaçla kullanılmaması ve üçüncü kişilere kullandırılmaması gibi koşullarla iki yıllık ön tahsisi uygun buldu. Ancak daha sonraki denetimler, taşınmazın kullanımında tahsis şartlarına aykırı bir durum bulunduğunu ortaya çıkardı. Milli Emlak tespiti: 7 bin metrekare özel şirket kullanımında 20 Mart 2025 tarihinde Milli Emlak birimlerince yapılan yerinde incelemede, taşınmazın yaklaşık 7 bin metrekarelik kısmının Maltepe Sıfır Atık Geri Dönüşüm Tesisleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından kullanıldığı tespit edildi. Sayıştay raporuna göre şirket, 14 Nisan 2025 tarihli dilekçesinde taşınmaz üzerindeki geri dönüşüm tesisinin kendisine ait olduğunu da ileri sürdü. Böylece kamu hizmeti için belediyeye tahsis edilen bir alanın özel şirketin kullanımına bırakılması ve bu alan üzerindeki hak iddiaları tartışma konusu oldu. Tahsis neden iptal edildi? 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 47'nci maddesi, kamu hizmeti amacıyla tahsis edilen taşınmazların tahsis amacı dışında kullanılmasını yasaklıyor. Sayıştay raporunda, arazi üzerindeki fiili kullanımın tahsis şartlarını karşılamaması nedeniyle kesin tahsisin uygun bulunmadığı ve tahsisin iptal edildiği belirtildi. Denetçilerin değerlendirmesine göre, arazinin kullanımında kamu hizmeti amacından sapılmış ve özel şirketin kullanımına ilişkin hukuki sorunlar ortaya çıkmıştı. Sayıştayın dikkat çektiği bir başka konu: Sorumlular araştırılmadı Rapordaki önemli tespitlerden biri de süreç nedeniyle kamu idaresinin zarara uğrayıp uğramadığının ve sorumluların belirlenmesine yönelik kurumsal inceleme veya soruşturma yürütülmemiş olması. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 12'nci maddesi, kamu görevlilerinin kendilerine teslim edilen devlet mallarını koruma yükümlülüğünü düzenliyor. Ancak sorumluluğun tespiti için kusur, zarar ve illiyet bağı gibi unsurların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Belediye kullanımın kamu hizmeti amacı taşıdığını savundu Maltepe Belediyesi, rapora verdiği cevapta kesin tahsis talebinde bulunulduğunu, işlemlerin ilgili kamu idaresi tarafından uzun süre sonuçlandırılmadığını belirtti. Belediye ayrıca arazinin kamu hizmetine yönelik kullanıldığını, üçüncü kişiler lehine hak tesis edilmediğini, gelir getirici bir kullandırmanın bulunmadığını savundu. Taşınmazın tahliyesine ilişkin sürecin Milli Emlak ve Kaymakamlık koordinasyonunda yürütüldüğünü, yargı sürecinin devam ettiğini bildirdi. Sayıştay ise Milli Emlakın yerinde tespitlerine ve şirketin kullanımına ilişkin belgelere dayanarak belediyenin açıklamalarının aykırılığı ortadan kaldırmadığını değerlendirdi. Hazine arazisi için kim hesap verecek? Kamuoyunun cevap beklediği soruların başında taşınmazın hangi hukuki işlemle özel şirket kullanımına bırakıldığı geliyor. Şirket ile belediye arasında sözleşme yapıldı mı? Arazinin kullanım bedeli belirlendi mi? Özel şirketin kullanımından doğabilecek kamu alacakları hesaplandı mı? Ve en önemlisi, tahsisin iptaline yol açan işlemler nedeniyle herhangi bir kamu zararı doğdu mu? Sayıştayın tespit ettiği bu olayda, taşınmazın hukuki durumunun ve idari sorumlulukların açıklığa kavuşturulması gerekiyor.